عزيز الله بيات

122

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

ابو طاهر وشمگير ابن زيارى ( 323 - 357 ه . ق . ) از امراى آل زيار . مهمترين حوادثى كه در دوران خلافت راضى در جهان آن‌روز به وقوع پيوست ، چنين است : آسيا چين : در چين سلسله‌هاى پنجگانه و 10 مملكت مستقل سلطنت داشتند ( 906 - 960 م . ) حلب و موصل : بعد از ناصر الدوله حمدانى پسرش ابو تغلب فضل اللّه معروف به عدة الدوله حكومت موصل را داشت ( 328 - 369 ه . ق . ) ( 939 - 979 م . ) افريقا افريقاى شمالى : بعد از عبيد اللّه ، پسرش ابو القاسم محمد قائم جانشين او شد ( 322 ه . ق . ) ( 934 م . ) كه در سال 323 هجرى به مصر لشكر كشيد ولى نتوانست آنجا را تصرف كند . مصر : بعد از انقراض طولونيان مدت كوتاهى عباسيان بر مصر و شام نفوذ داشتند . ديرى نگذشت كه دولتى ديگر از تركان به نام دولت آل اخشيد ( 323 - 358 ه . ق . ) ( 935 - 969 م . ) در سرزمينهاى نامبرده تأسيس شد . مؤسس آن ابو بكر محمد ابى طغج ابن جف از اعقاب شاهان فرغانه بود كه همگى لقب اخشيد داشتند . « 1 » جد اخشيد كه جف نام داشت به دربار معتصم خليفهء عباسى رفت و مورد احترام او قرار گرفت و بعد از مرگ معتصم به خدمت واثق و پس از او به خدمت متوكل درآمد . مناسبات او با دربار خلافت بغداد همچنان حسنه بود ، تا سال 328 هجرى كه محمد ابن رائق به فرمان خليفه به حكومت مصر منصوب شد و عازم آن سرزمين گرديد . در همين زمان اخشيد سر به شورش برداشت و نام خليفه را از خطبه انداخت . در عريش جنگ سختى ميان رائق و اخشيد درگرفت كه ابن رائق شكست خورد . سرانجام بين طرفين پيمانى بسته شد كه به موجب آن سرزمين شام تا رمله به رائق تعلق گرفت و اخشيد متعهد شد كه همه ساله

--> ( 1 ) . اخشيد كلمه‌اى است فارسى كه به معنى شاهنشاه يا به قول ديگر به معنى بنده است .